Radyo Akdeniz
22 Ağustos 2017, Salı

Merkez Bankası ne olacak?

Merkez Bankası ne olacak?

“Vatanı satmak yüksek faizle, enflasyonla, kötü yönetimle olur” diyerek Merkez Bankası’na yüklenen Erdoğan, Merkez Bankası Başkanı’nın ipini eline almak, alamazsa da etkisizleştirmek istiyor

Merkez Bankası (MB), Tayyip Erdoğan’ın sık sık tekrarladığı “faizi düşür” çağrısıyla gündeme geliyor. Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda 27 Şubat günü düzenlenen valiler toplantısında bir kez daha MB’ye yüklenen Erdoğan, “Vatanı satmak yüksek faizle, enflasyonla, kötü yönetimle olur” açıklaması yaptı. Erdoğan’ın bu sözleri sonrası dolar 2.52’nin üzerine çıkarak tüm zamanların rekorunu kırdı.

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı istifa söylentileri üzerine, “Kamu görevi verildiği sürece yapılır ve en iyi şekilde yapılır. Sağlığımız elverdiği şekilde bu görevin gereklerini yerine getirmeye devam edeceğiz” dedi.

Merkez Bankası tartışmaları bakanları da ikiye böldü. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Merkez Bankası Kanunu’nun değişemeyeceğini ifade etti. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci ise kanunun değişmesinin ‘tartışılabilir’ olduğunu açıkladı.

Merkez Bankası gerilimi ne ilk ne de son olacak

Tayyip Erdoğan’ın hedefi haline gelen ve istifa edeceği yolunda iddia ortaya atılan Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı’nın, Erdoğan ve ‘çevresiyle’ olan gerilimi seçim sonrasında ortaya çıkacak tabloya bağlı. Bir süredir Merkez Bankası üzerinden süren gerilim seçim sonrası gelişmelere kadar süreceği öngörülebilir.

Erdoğan, 16 Ocak’ta Genç İş Adamları Konfederasyonu’na seslendiği konuşmasında MB’ye, “Yüksek faize kimse ses çıkarmıyor, MB de hala olduğu yerde duruyor. Düşürmüyor. Ya neyi bekliyorsun sen?” diye çıkışmıştı. Konuşmasının devamında ülkenin yatırıma olan ihtiyacından söz edip “İnelim yüzde 5’e kadar ya, düşelim buralara” sözüyle de önerisini dile getirmişti.

“Faizi düşür” baskısına daha fazla ayak direyemeyen MB, 20 Ocak’ta politika faizini yüzde 8.25’ten yüzde 7.75’e indirdi. MB, ekonominin sıcak paraya muhtaç olması nedeniyle faizlerle oynamaya cesaret edemiyor çünkü faiz düştüğünde yabancı sermaye ülkeden kaçıyor. Yarım puanlık indirim de AKP’lileri tatmin etmiyor. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekçi, “Yeterli değil. Topyekûn bir indirim olması lazım. Önümüzdeki toplantıya ilişkin indirim beklentimiz devam ediyor” dedi. Erdoğan ise, “MB, verilen mesajlardan nasibini almış değil. Bu faizle yatırım yapmak mümkün değil” diyerek faiz konusundaki ısrarını sürdüreceğini belirtti.

merkez-bankasi-tartismalari-bakanlari-ikiye-boldu

Faiz düşer, halk borçlanır

Peki faizin düşmesi ya da yükselmesi ne anlama geliyor? Faiz tartışmasının özü şu: MB, bankalardan para alıp verirken kendi uygulayacağı faiz oranını belirler. Bunları belirleyince de piyasadaki diğer faiz oranlarını etkiler. MB’nin piyasaya müdahalesinde faiz oranı, temel araçlardan biridir.

Erdoğan faizin düşmesini neden ister? Çünkü sürekli borçlanan devletin faiz ödemeleri böylece azalır. İktidarın elinde harcayabilmek için daha çok para olur. Daha çok yatırım (ya da daha çok kömür dağıtımı) yapabilir. Erdoğan’ın sürekli yatırımdan bahsetmesinin faizle olan ilişkisi ise paraların faize yatırılması yerine yatırımlara gitmesi, düşük faizli kredilerle yatırımın artırılması, böylece paranın piyasada tüketim içinde olmasını sağlamak olarak tarif edilebilir. Yatırımın artması da büyümeyi tetikler. Özellikle seçim döneminde ekonomideki bu canlılık ve büyüme eğilimi ekstra önem kazanır. 2001 krizinin ardından neoliberal programın tavizsiz uygulayıcısı olarak iktidara gelen AKP’nin faizleri nispeten düşük tutması ve daha da düşürmek için çabalamasının ardındaki parametreleri New York Üniversitesi’nden iktisatçı Ümit Akçay, şöyle açıklıyor:

“İlki, ücretlerin baskılanması ve alınan önlemlerle enflasyonun düşmesi, ikincisi de 2001’den itibaren FED’in uyguladığı düşük faiz politikasıdır. Faizlerin görece düşük olmasının en önemli sonucu, geliri eriyen geniş toplum kesimlerinin düşen faizler sayesinde daha kolay borçlanabilmesi ve yaşam koşullarındaki kötüleşmeleri borçlanarak karşılamaya çalışmalarıdır. 2008 krizinden sonra inşaat sektörünün iç talebi canlandırmak amacıyla teşvik edilmesi yine görece düşük olan faiz sayesinde olmuştur. Faizlerin artması, bu döngünün tıkanması anlamına gelebilir. Hükümetin korkusu budur.”

MB’nin ipi Erdoğan’a

Erdoğan, Merkez Bankası Başkanı’nın ipini eline almak, alamazsa da etkisizleştirmek istiyor.

2003 yılında Erdoğan, Merkez Bankası’na (MB) ilk düşük faiz çağrısını yaptı. Erdoğan’ın faizlerin düşmesi yönündeki baskın söylemi, iktidarının her yılında giderek arttı. Erdoğan’ın her “Faizi düşür” çağrısının ardından MB’nin “bağımsızlığı” tartışma konusu oldu ve şimdi de MB Başkanı hedef tahtasına oturtuldu.

Merkez Bankası başkanları “ticaretle uğraşmak, bankalara veya şirketlere ortak olmak” gibi bir durum dışında görevden alınamıyor. Tek seçenek kişinin istifa etmesi. MB Başkanı Erdem Başçı’nın istifa etmesi gerektiği bir süredir AKP’liler tarafından sık sık dillendiriliyor. Erdoğan 27 Mayıs 2014’te “Neymiş, bağımsızmış. Ha vakti dolar, dolduğu zaman da tabii biz gereğini yaparız” demişti. Araya Cumhurbaşkanlığı seçimi girince “ertelenen” istifa baskısı yeniden başladı. Bir taraftan Erdoğan “Çağırıp konuşacağız. Bu iş böyle yürümez” derken, Nihat Zeybekçi “Eğer üstüme çok geliyorlar derse o zaman hakem değişir” diyor. Yiğit Bulut ise “Korkuyorum diyorsan, o zaman kalkarsın, korkmayan biri oturur” ifadesini kullanıyor.

Hükümetlerin, para politikasını kısa vadeli siyasi amaçları (seçim dönemleri gibi) uğruna değiştirmesinin önüne geçmek ve sermayenin bundan etkilenmesini engellemek için Türkiye’de 2001 krizi sonrası MB’nin “bağımsızlığı” yasalarla güçlendirildi.

AKP iktidara gelmeden önce verilen bu “bağımsızlığa” Erdoğan’ın alerjisi hat safhada. 7 kişilik Para Politikası Kurulu’nun yapısını değiştiren ve hükümeti kurul kararları üzerinde etkili kılan bir yasanın çıkması, böylece başkanın “etkisiz eleman” haline getirilmesi Erdoğan’ın kafasında dönen muhtemel senaryolar.

Sendika.Org

 
 
Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

merkez bankası saray başkanlık hazine hazineyi humuyun

Haber Yorumları

Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır.

Yorum Yazın

CAPTCHA security code

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Sonuçlar
    Takımlar O G B M Av P
1 Galatasaray 2 2 0 0 5 6
2 Kasımpaşa 2 1 1 0 2 4
3 Beşiktaş 2 1 1 0 2 4
4 Karabükspor 2 1 1 0 2 4
5 Trabzonspor 2 1 1 0 1 4
6 Akhisar Bld. Genç. 2 1 1 0 1 4
7 Medicana Sivasspor 2 1 0 1 1 3
8 Bursaspor 2 1 0 1 0 3
9 Yeni Malatyaspor 2 1 0 1 0 3
10 Medipol Başakşehir 2 1 0 1 -1 3
11 Kayserispor 2 1 0 1 -2 3
12 Fenerbahçe 2 0 2 0 0 2
13 Gençlerbirliği 1 0 1 0 0 1
14 Göztepe 2 0 1 1 -1 1
15 Antalyaspor 2 0 1 1 -2 1
16 Atiker Konyaspor 1 0 0 1 -1 0
17 Aytemiz Alanyaspor 2 0 0 2 -3 0
18 Osmanlıspor FK 2 0 0 2 -4 0
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı